ลูกเล่นมือถืออยู่ดี ๆ พอบอกว่าหมดเวลาแล้วเก็บนะ ก็ร้องไห้ ดิ้น หรือโวยวายขึ้นมาทันที ใครที่เคยเจอคงรู้ว่าช่วงนั้นเหนื่อยแค่ไหน ทั้งพ่อแม่และพี่เลี้ยงเด็กมักถามเหมือนกันว่า เด็กงอแงตอนโดนเก็บมือถือ ควรทำยังไงถึงจะไม่ต้องทะเลาะกัน เรื่องนี้ไม่มีวิธีเดียวที่ใช้ได้กับทุกบ้าน แต่มีหลักง่าย ๆ ที่ช่วยให้ทุกคนใจเย็นลงได้
ทำไมลูกถึงงอแง
ก่อนจะหาวิธีรับมือ ลองเข้าใจก่อนว่าเด็กไม่ได้ตั้งใจดื้อ เด็กเล็กยังควบคุมอารมณ์ได้ไม่ดีเท่าผู้ใหญ่ พอสิ่งที่กำลังสนุกถูกเอาไปทันที ความรู้สึกเลยพุ่งขึ้นเร็ว
ที่เห็นว่าเด็กงอแงตอนโดนเก็บมือถือบ่อยมาก ส่วนหนึ่งเป็นเพราะหยุดกลางคันแล้วรู้สึกค้าง ไม่ได้บอกล่วงหน้าเลยตั้งตัวไม่ทัน บางครั้งก็เพราะไม่รู้ว่าทำไมต้องเลิกตอนนี้
- ถูกเก็บของที่กำลังเล่นอยู่โดยไม่ทันได้เตือน: เด็กรู้สึกว่าโดนแย่งไป ไม่ใช่โดนบอกให้หยุด
- ยังไม่เข้าใจว่าหมดเวลาคือเท่าไหร่: เวลาในความรู้สึกเด็กต่างจากผู้ใหญ่มาก
- เหนื่อย หิว หรือง่วงอยู่ก่อนแล้ว: อารมณ์ที่เปราะอยู่แล้วพอโดนเก็บของก็ระเบิดง่าย
- เคยร้องแล้วได้เล่นต่อ: เด็กจำได้ว่าการร้องได้ผล เลยร้องซ้ำอีก
พอเข้าใจว่าเด็กงอแงตอนโดนเก็บมือถือมีสาเหตุหลายแบบ ก็จะไม่รู้สึกว่าลูกกำลังท้าทายเรา แล้วรับมือด้วยอารมณ์ที่นิ่งกว่าเดิมได้ง่ายขึ้น
ตกลงกติกากันก่อนเริ่มเล่น
บอกกติกาก่อนให้เล่นมือถือคือขั้นตอนที่ช่วยได้มากที่สุด และเป็นจุดที่ทำให้เด็กงอแงตอนโดนเก็บมือถือน้อยลงเร็วที่สุดด้วย ข้อสำคัญคือพี่เลี้ยงควรถามพ่อแม่ก่อนว่าบ้านนี้มีกติกาเรื่องมือถืออย่างไร เล่นได้เมื่อไหร่ เล่นนานแค่ไหน เล่นอะไรได้บ้าง เพราะเรื่องนี้เป็นการตัดสินใจของพ่อแม่ ไม่ใช่ของพี่เลี้ยง
1) ถามพ่อแม่ให้ชัดว่าลูกเล่นมือถือได้ช่วงไหนและนานเท่าไหร่ จดไว้ให้เห็น
2) ก่อนยื่นมือถือให้ลูก บอกเสียงสั้น ๆ ชัด ๆ ว่าเล่นได้แค่ตอนนี้ แล้วจะเก็บ
3) ใช้นาฬิกาจับเวลาหรือเสียงเตือนที่ลูกเห็นได้ จะได้รู้ว่าเวลาหมดเพราะนาฬิกา ไม่ใช่เพราะพี่เลี้ยงใจร้าย
พอกติกาชัดและทุกคนในบ้านใช้เหมือนกัน เด็กงอแงตอนโดนเก็บมือถือก็น้อยลง เพราะเด็กรู้ตั้งแต่ต้นว่ามีเวลาแค่ไหน ไม่ต้องมารู้ตอนที่กำลังสนุกอยู่
เตือนก่อนหมดเวลา
เตือนล่วงหน้าก่อนหมดเวลาเป็นเรื่องเล็กที่ได้ผลเกินคาด เพราะเด็กเล็กต้องการเวลาเตรียมใจก่อนจะวางของที่ชอบ ถ้าเก็บทันทีโดยไม่บอก ก็เหมือนถูกดึงออกจากเรื่องที่ตั้งใจดูอยู่
| ช่วงเวลา | สิ่งที่พี่เลี้ยงทำ |
|---|---|
| ก่อนหมดเวลาหลายนาที | บอกเบา ๆ ว่าอีกนิดเดียวจะหมดเวลาแล้วนะ ให้ลูกรู้ตัว |
| ใกล้หมดเวลา | เตือนอีกครั้ง พร้อมบอกว่าหลังจากนี้จะทำอะไรต่อ |
| ถึงเวลาเก็บ | บอกสั้น ๆ ว่าหมดเวลาแล้ว ขอเก็บนะ แล้วเก็บด้วยท่าทีสงบ |
การเตือนเป็นขั้นแบบนี้ไม่ได้ทำให้เด็กงอแงตอนโดนเก็บมือถือหายไปเลย แต่ช่วยให้ร้องน้อยลงและสั้นลง เพราะลูกรู้ว่ากำลังจะเกิดอะไรขึ้น ไม่ได้ถูกเซอร์ไพรส์
พอลูกร้องแล้วทำยังไง
ใจเย็นไม่ต่อรองตอนลูกงอแงคือหัวใจของช่วงนี้ เพราะถ้าพี่เลี้ยงยอมทุกครั้งที่ลูกร้อง ลูกจะเรียนรู้ว่าร้องแล้วได้เล่นต่อ และครั้งหน้าจะร้องแรงขึ้นอีก
- ย่อตัวลงให้สายตาเสมอลูก พูดเสียงต่ำและช้า: น้ำเสียงนิ่ง ๆ ช่วยให้ลูกสงบเร็วกว่าการพูดดัง
- รับรู้ความรู้สึกสั้น ๆ เช่น รู้ว่าลูกยังอยากเล่นอยู่: ลูกรู้สึกว่ามีคนเข้าใจ
- ไม่ยื่นมือถือคืนเพราะอยากให้เงียบ: การยอมครั้งเดียวทำให้กติกาที่ตั้งไว้ล้มทั้งหมด
- ไม่ดุ ไม่ขู่ ไม่ประชดตอนลูกกำลังร้อง: อารมณ์ของเด็กยังรับคำพูดแรง ๆ ไม่ไหว
- รอจนลูกสงบก่อนค่อยคุยหรือชวนทำอย่างอื่น: ตอนที่กำลังร้องหนัก ๆ ลูกยังฟังไม่เข้าหู
ถ้าลูกร้องหนักมากหรือร้องนานผิดปกติ ให้บอกพ่อแม่ตรง ๆ ตามที่เห็น เรื่องวิธีรับมือเชิงลึกหรือความกังวลเรื่องพฤติกรรมของลูก เป็นเรื่องที่พ่อแม่ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านเด็กเอง พี่เลี้ยงไม่ควรวินิจฉัยหรือรักษาอะไรเอง
ชวนทำอย่างอื่นแทน
ชวนทำอย่างอื่นแทนมือถือเป็นตัวช่วยที่ทำให้ช่วงเปลี่ยนกิจกรรมนุ่มนวลขึ้นมาก เพราะเด็กไม่ได้แค่เสียของที่ชอบไป แต่ได้อย่างอื่นที่น่าสนใจมาแทน
- เตรียมกิจกรรมที่ลูกชอบไว้ล่วงหน้า เช่น ต่อบล็อก ระบายสี หรืออ่านนิทาน: พอเก็บมือถือก็มีของให้เล่นต่อทันที
- ชวนช่วยงานเล็ก ๆ เช่น หยิบผ้าหรือจัดโต๊ะ: เด็กรู้สึกว่าตัวเองมีหน้าที่และมีค่า
- พาออกไปเดินเล่นหรือเล่นน้ำสั้น ๆ ถ้าพ่อแม่อนุญาต: เปลี่ยนบรรยากาศได้ดีกว่าการนั่งอยู่ที่เดิม
- ชมเมื่อลูกวางมือถือได้เอง แม้เป็นครั้งเล็ก ๆ: ลูกอยากทำอีกเมื่อรู้ว่าทำแล้วเป็นที่ยอมรับ
ถ้ามีกิจกรรมแทนที่ลูกชอบ เด็กงอแงตอนโดนเก็บมือถือก็จะลดลง ช่วงเก็บมือถือจะกลายเป็นแค่การเปลี่ยนไปเล่นอย่างอื่น ไม่ใช่การโดนริบของสำคัญ และใช้เวลาไม่นานก็กลับมาร่าเริงได้
คุยกับพ่อแม่ให้ตรงกัน
คุยกับพ่อแม่เรื่องกติกาให้ตรงกันเป็นส่วนที่คนมองข้ามบ่อย ทั้งที่ถ้าพี่เลี้ยงกับพ่อแม่ใช้กติกาไม่เหมือนกัน ลูกจะสับสนและงอแงมากขึ้น
- ถามพ่อแม่ว่าลูกเล่นมือถือได้เมื่อไหร่ นานแค่ไหน: ได้คำตอบที่ตรงกันทุกคน
- แจ้งพ่อแม่ถ้าวันไหนลูกงอแงมากหรือกติกาไม่เป็นไปตามที่ตกลง: พ่อแม่ได้รู้สถานการณ์จริง
- ไม่เปลี่ยนกติกาเองโดยไม่บอกพ่อแม่: เด็กจะจับได้ว่ากติกาเปลี่ยนไปมา
- ถ้ามีเรื่องที่พ่อแม่อยากปรับ ให้คุยกันตอนที่ลูกไม่อยู่ใกล้: ไม่ต้องให้ลูกได้ยินแล้วนำไปต่อรอง
นาซ่าลาดพร้าว 48 เป็นตัวแทนจัดหาแม่บ้านและพี่เลี้ยงเด็ก ใครที่กำลังหาพี่เลี้ยงมาช่วยดูแลลูก ก็ปรึกษาเราได้ แต่เรื่องกติกาการเล่นมือถือของลูก เป็นเรื่องที่ครอบครัวต้องตัดสินใจเองเสมอ
ติดต่อเรา|นาซ่าลาดพร้าว 48
สอบถามการจัดหาพี่เลี้ยงของเราได้ — โทร 02-101-0582 หรือ Line @maid4848 วันจันทร์ถึงศุกร์ 09:00 ถึง 17:00
- โทร: 02-101-0582
- Line: @maid4848
- เว็บ: https://www.nasaladphrao48.com/
อ้างอิง
[HealthyChildren.org (สมาคมกุมารแพทย์อเมริกัน) — แผนการใช้สื่อสำหรับครอบครัว] https://www.healthychildren.org/English/family-life/Media/Pages/How-to-Make-a-Family-Media-Use-Plan.aspx
[NHS (บริการสุขภาพแห่งชาติ สหราชอาณาจักร) — วิธีรับมือเมื่อเด็กงอแงอาละวาด] https://www.nhs.uk/conditions/baby/babys-development/behaviour/temper-tantrums/
