ผู้สูงอายุติดเตียงได้รับการดูแลถูกวิธี เพราะได้คนดูแลที่พลิกตัวเป็นและกันแผลกดทับได้

พอผู้สูงอายุลุกเองไม่ไหวและต้องอยู่บนเตียงเกือบทั้งวัน ความเสี่ยงที่มาก่อนเรื่องอื่นคือแผลกดทับ ซึ่งเริ่มจากผิวแดงเล็ก ๆ ที่หายช้ากว่าปกติ แล้วลุกลามได้ภายในไม่กี่วันถ้าไม่มีใครคอยขยับให้ ผู้สูงอายุติดเตียงจึงได้รับการดูแลถูกวิธีก็ต่อเมื่อมีคนพลิกตัวเป็น รู้ว่าต้องดูจุดไหน และทำให้เป็นกิจวัตรทุกวัน ไม่ใช่ทำเฉพาะวันที่นึกขึ้นได้

ทำไมคนติดเตียงถึงเกิดแผลกดทับได้เร็ว

แผลกดทับเกิดจากน้ำหนักตัวกดผิวหนังไว้กับที่นอนนานจนเลือดไปเลี้ยงบริเวณนั้นไม่พอ ยิ่งอยู่ท่าเดิมนาน เนื้อเยื่อชั้นล่างยิ่งเสียหายก่อนที่ผิวด้านนอกจะดูผิดปกติ

• จุดที่มีกระดูกนูนรับน้ำหนักโดยตรง: ส้นเท้า ข้อเท้า สะโพก ก้นกบ ข้อศอก และหลังศีรษะเป็นจุดที่พบบ่อยที่สุด
• ผิวที่เปียกชื้นจากเหงื่อหรือการขับถ่าย: ผิวที่ชื้นค้างไว้นานเสียหายง่ายกว่าผิวที่แห้ง
• ผู้สูงอายุที่ผอมมากหรือน้ำหนักเกิน: เสี่ยงกว่าคนทั่วไปทั้งสองแบบด้วยเหตุผลคนละอย่าง
• คนที่รับความรู้สึกบริเวณนั้นได้น้อยลง: ไม่รู้สึกเจ็บจึงไม่ได้บอกว่าอยากเปลี่ยนท่า

เมื่อรู้ว่าจุดไหนเสี่ยงและอะไรเร่งให้เกิดเร็วขึ้น การป้องกันแผลกดทับก็เหลือแค่สามเรื่องที่ต้องทำสม่ำเสมอ คือขยับให้ตามรอบ ดูแลผิวให้แห้งสะอาด และตรวจจุดเสี่ยงทุกวันในเวลาใกล้เคียงกัน

พลิกตัวทุกสองชั่วโมงให้ถูกวิธี

การพลิกตัวไม่ใช่แค่ดันตัวผู้สูงอายุให้ตะแคง แต่ต้องกระจายน้ำหนักใหม่และไม่ให้ผิวถูกครูดไปกับผ้าปูที่นอน

1) ใช้ผ้ารองยกตัวแทนการดึงแขนหรือขา เพื่อไม่ให้ผิวหนังถูกลากไปกับที่นอน

2) พลิกตัวทุกสองชั่วโมงเป็นอย่างช้า ถ้าผิวบริเวณใดแดงง่ายให้ถี่ขึ้นเป็นทุกหนึ่งชั่วโมง

3) ใช้หมอนคั่นระหว่างเข่าและข้อเท้าหลังพลิกทุกครั้ง ไม่ให้กระดูกสองข้างกดทับกันเอง

จดเวลาที่พลิกตัวไว้บนกระดาษข้างเตียง จะทำให้ทุกคนที่เข้ามาช่วยรู้ว่าครั้งล่าสุดคือเมื่อไร และไม่เกิดช่วงที่ปล่อยท่าเดิมยาวเกินไปเพราะต่างคนต่างเข้าใจว่าอีกฝ่ายทำไปแล้ว

ดูแลผิวหนังผู้ป่วยและตรวจจุดเสี่ยงทุกวัน

การดูแลผิวหนังผู้ป่วยที่ติดเตียงใช้เวลาไม่นาน แต่ต้องตรวจให้ครบทุกจุดและทำทุกวันจนเป็นกิจวัตร

ถ้าผิวยังแดงอยู่หลังเปลี่ยนท่าไปแล้วเกินครึ่งชั่วโมง ให้ถือว่าเป็นสัญญาณเริ่มต้นของแผลกดทับ ไม่ใช่รอยแดงธรรมดา และควรลดเวลาที่ปล่อยให้อยู่ท่านั้นลงทันทีในรอบถัดไป

สัญญาณที่ต้องแจ้งพยาบาลหรือหมอทันที

บางอาการไม่ใช่เรื่องที่คนดูแลจัดการเองได้ และการรอดูอีกสองสามวันมักทำให้แผลลึกกว่าเดิม

• แผลเปิดหรือผิวหลุดลอกจนเห็นเนื้อด้านใน: ต้องให้พยาบาลประเมินก่อน ไม่ทำแผลเอง
• มีกลิ่นผิดปกติหรือมีน้ำเหลืองขุ่นจากบริเวณแผล: อาจเป็นสัญญาณของการติดเชื้อ
• ผิวรอบแผลบวมแดงและร้อนกว่าบริเวณอื่น: ต้องแจ้งทันที ไม่รอรอบนัดถัดไป
• มีไข้ร่วมกับแผลที่ดูแย่ลงกว่าเดิม: ให้ถือเป็นเรื่องด่วนเสมอ

คนดูแลที่บ้านมีหน้าที่สังเกตและแจ้งให้ทัน ไม่ใช่ตัดสินใจรักษาเอง การแบ่งบทบาทให้ชัดแบบนี้ทำให้ผู้สูงอายุติดเตียงได้รับการดูแลถูกวิธีทั้งเรื่องกิจวัตรประจำวันและเรื่องที่ต้องพึ่งทีมแพทย์

ดูให้ออกว่าใครพลิกตัวเป็นจริง

ก่อนตกลงรับคนเข้าบ้าน ให้ดูจากวิธีทำจริงมากกว่าคำบอกเล่าในประวัติการทำงาน

• ให้ลองสาธิตการพลิกตัว สังเกตว่าใช้ผ้ารองยกหรือดึงแขนขาผู้ป่วย
• ถามว่าเคยดูแลคนติดเตียงที่มีน้ำหนักตัวใกล้เคียงกันมาก่อนหรือไม่
• ถามว่าเคยเจอแผลกดทับระยะแรกแล้วจัดการอย่างไร และแจ้งใครต่อ
• ดูว่าพูดคุยบอกจังหวะกับผู้สูงอายุระหว่างทำ หรือทำเงียบ ๆ คนเดียว

ผู้สูงอายุติดเตียงได้รับการดูแลถูกวิธีเมื่อมีคนดูแลที่พลิกตัวเป็น ตรวจจุดเสี่ยงทุกวัน และรู้ว่าอาการแบบไหนต้องส่งต่อให้ทีมแพทย์ทันที

ติดต่อเรา|นาซ่าลาดพร้าว 48

นาซ่าลาดพร้าว 48 จัดหาคนดูแลผู้สูงอายุติดเตียงที่บ้าน โดยคัดคนตามสภาพร่างกายของผู้สูงอายุและรูปแบบการดูแลที่ครอบครัวต้องการ

สอบถามการจัดหาคนดูแลผู้สูงอายุติดเตียงได้ — โทร 02-101-0582 หรือ Line @maid4848 วันจันทร์ถึงศุกร์ 09:00 ถึง 17:00

• โทร: 02-101-0582
• Line: @maid4848
• เว็บ: https://www.nasaladphrao48.com/

อ้างอิง

[เมดไลน์พลัส — วิธีป้องกันแผลกดทับและจุดเสี่ยงบนร่างกายที่ต้องตรวจ] https://medlineplus.gov/ency/patientinstructions/000147.htm

[เมดไลน์พลัส — การดูแลแผลกดทับที่เกิดขึ้นแล้วและสัญญาณที่ต้องพบแพทย์] https://medlineplus.gov/ency/patientinstructions/000740.htm